Het hedendaagse elektriciteitssysteem

Het productiepark

Hoe ziet het elektriciteitssysteem dat we de dag van vandaag kennen er precies uit?

Om een antwoord te geven op deze vraag wordt eerst het hedendaagse productiepark in België toegelicht (zie onderstaande figuur). Ongeveer 85% van de elektriciteit wordt opgewekt door niet hernieuwbare energiebronnen (kool, gas en nucleair). Het overige deel wordt ingenomen door hernieuwbare energiebronnen (wind en water).

Productiecapaciteit per energiebron. Geïnstalleerd vermogen in België (Elia, 2015)

Productiecapaciteit per energiebron. Geïnstalleerd vermogen in België (Elia, 2015)

Kolencentrales en kerncentrales behoren zonder twijfel tot het hedendaagse elektriciteitsnet. Ze zijn niet duurzaam want ze produceren CO2 of kernafval en deze centrales zijn gebouwd in de jaren 70 dus ze zijn ook relatief oud.

Gasgestookte centrales zijn ook niet duurzaam (CO2) en behoren ook tot het hedendaagse elektriciteitssysteem. Een deel van deze centrales is pas gebouwd in de 21ste eeuw dus hier kan gesteld worden dat deze centrales ook in het elektriciteitsnet van de toekomst een plaats zullen hebben.

Windenergie is een energiebron die pas sinds enkele jaren zijn opmars kent en zal hoogstwaarschijnlijk ook in de toekomst blijven groeien. In het hedendaagse elektriciteitssysteem heeft windenergie slechts een beperkt aandeel en dus zal windenergie een energiebron zijn die zich hoofdzakelijk situeert in het net van de toekomst.

Water is ook een hernieuwbare energiebron maar hier wordt in tegenstelling tot wind al veel langer energie uit opgewekt. In België zijn er slechts twee waterkrachtcentrales van meer dan 100 MW: Coo-Trois-Ponts en La Plate Taille en deze dateren respectievelijk uit 1979 en 1980. Aangezien sindsdien geen grote waterkrachtcentrales bijgebouwd zijn en deze centrales ook relatief oud zijn, behoren deze centrales ook tot het hedendaagse elektriciteitsnet. Het is ook weinig waarschijnlijk dat in de toekomst nieuwe grote waterkrachtcentrales bijgebouwd zullen worden aangezien de topografische kenmerken van België dit niet toelaten.

Zonne-energie

Bemerk dat in de vorige paragraaf zonne-energie niet opgenomen werd in het productiepark. De reden hiervoor is dat de geproduceerde elektriciteit door zonnepanelen zeer sterk fluctueert gedurende een volledig etmaal. ’s Nachts wordt er geen stroom geproduceerd en rond de middag treed er een piekverbruik op dat in 2014 op zonnige dagen opliep tot meer dan 2 GW (zie onderstaande figuur). Ter vergelijking, het piekverbruik in deze periode (16-07-2014 tot 24-07-2014) was ongeveer 9 GW. Op bewolkte dagen zal de productie veel lager liggen en in de winter zal er ook minder geproduceerd worden ten opzichte van de zomer.

Geproduceerde hoeveelheid zonne-energie (16-07-2014 tot 24-07-2014)

Geproduceerde hoeveelheid zonne-energie (16-07-2014 tot 24-07-2014)

Zonne-energie is een relatief nieuwe technologie die tussen 2006 en 2012 een sterk opmars gekend heeft in België. Zonne-energie is net zoals windenergie een duurzame energiebron die decentraal kan ingezet worden en behoort hier tot het elektriciteitsnet van de toekomst.

Centraal en niet-duurzaam

Uit bovenstaande redenering kan geconcludeerd worden dat de hedendaagse elektriciteitsproductie centraal gebeurt en hoofdzakelijk met niet-hernieuwbare energiebronnen in enkele grote centrales verspreid over het land. De geproduceerde stroom wordt vervolgens op het hoogspanningsnet gezet om uiteindelijk terecht te komen bij de verbruikers.

Onderstaande figuur toont het geïnstalleerd vermogen van het hedendaagse elektriciteitsnet in België. Er is een selectie gemaakt van centrales groter dan 100 MW en omvat de centrales die behoren tot ‘het hedendaagse elektriciteitsnet’ zoals beschreven in voorgaande paragrafen. De grootte van de cirkels stelt de productiecapaciteit voor. Op de kaart zijn 19 centrales aangeduid die samen een productiecapaciteit van bijna 12,7 GW hebben. Een elektriciteitsverbruik hoger dan deze waarde komt zeer weinig voor in België dus dit betekent dat met dit beperkt aantal centrales de elektriciteitsvoorraad in België gewaarborgd is. Hierbij moet uiteraard wel opgemerkt worden dat al deze centrales dan ook optimaal moeten functioneren. Het wegvallen van een grote centrale betekent al snel dat de stroomvoorziening in het gedrang komt met het risico dat het licht letterlijk kan uitgaan.

Hedendaagse elektriciteitsproductiepark (enkel centrales groter dan 100 MW). Gebaseerd op gegevens gepubliceerd op de website van Elia (2015)

Hedendaagse elektriciteitsproductiepark (enkel centrales groter dan 100 MW).
Gebaseerd op gegevens gepubliceerd op de website van Elia (2015)

Centraal versus decentraal

Sinds enkele jaren wordt ook ingezet op hernieuwbare energiebronnen zoals wind- of zonne-energie. Deze gaan niet uit van de centraliteitslogica en ze kunnen in principe overal opgewekt worden want wind en zon is overal aanwezig. Het nadeel van deze energiebronnen is dat ze zeer variabel kunnen zijn in de tijd. Als de ene dag de zon de hele dag schijnt en de volgende dag is het bewolkt dan zal er de eerste dag veel elektriciteit geproduceerd kunnen worden en de volgende dag een stuk minder. Dit verhaal blijkt dus niet zo evident en in het volgende deel zal dieper ingegaan worden op deze decentrale energiebronnen.

Terug                    Verder

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

Translate »